Czym jest IBS ?     

IBS (zespół jelita drażliwego, nazywamy także zespołem jelita nadwrażliwego (ang. irritable bowel syndrome)  to choroba czynnościowa przewodu pokarmowego.

Choroba czynnościowa opiera się na zaburzeniu czynności motorycznej jelit, która sprawia, że mięśnie pracują zbyt szybko, zbyt wolno lub w inny sposób czyli anormalnie.

Powoduje to problemy z wypróżnieniami i transportem gazów, które mogą prowadzić do wielu uciążliwych objawów. Kobiety cierpiące na IBS doświadczają wzmożonego bólu w jelitach, a z ich żołądka wysyłanych jest więcej sygnałów nerwowych do mózgu niż u zdrowych kobiet. Flora jelitowa może być naruszona, często występuje też łagodny stan zapalny błony śluzowej jelit.

IBS nie jest niebezpieczne, ani nie zwiększa ryzyka wystąpienia innych chorób.  

Nadmienię jednak,  że  te same objawy mogą występować w związku z innymi schorzeniami, np. chorobą Leśniowskiego – Crohna, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego czy celiakią (nietolerancją glutenu). Z moich obserwacji w gabinecie widzę, że IBS pojawia się w nawrotach (powtarzających się epizodach) i często łączy się ze stresem.

Obecnie uważa się, że jest to choroba przewlekła,  ale można ją wyleczyć jeśli zastosuje się odpowiednią dietoterapię oraz zmieni sposób myślenia oraz styl życia.

Szacuje się, że 15-20 % światowej populacji cierpi na IBS, w tym głównie kobiety.

Czy kobiety mają więcej zobowiązań niż mężczyźni?                                                         

Czy kobiety mniej sobie radzą ze stresem ?

Na te pytania nauka nie ma jednoznacznej odpowiedzi. W tym miejscu chciałabym mocno podkreślić fakt, że IBS określa się również mianem  zespołu grzecznej dziewczynki. Grzeczna dziewczynka to bardzo często kobieta sukcesu, która wiele od siebie wymaga oraz ma potrzebę kontroli. Taka osoba spisuje sobie listy zadań do wykonania, jest skuteczna w działaniu, ma problem z odmawianiem i charakteryzuje się skłonnościami do narzucania sobie większej liczby obowiązków, niż jest w stanie swobodnie wykonać.

Powyższe zachowania mogą wywoływać wewnętrzy stres, który w znacznym stopniu warunkuje profil choroby. Poza zmianą diety leczenie IBS opiera się na nauce radzenia sobie ze stresem.

Nie da jej się trwale wyleczyć, ale odpowiednią dietą i pracą z emocjami można osiągnąć wiele. To wszystko razem wpływa na układ nerwowy, odpornościowy, hormonalny i na cały organizm. Zatem można się spodziewać, że u niektórych kobiet pozytywne efekty diety FODMAP pojawią się szybko, zaś u niektórych potrwa to dłużej ze względu na stres.

Obecnie prawie na pewno wiemy, że choroba ta dotyczy mięśni przepony, zwłaszcza w przypadku występowania wzdęć, dlatego szczególne znaczenie ma głębokie oddychanie przeponą.

Niestety stale rosnący poziom stresu w społeczeństwie wzmaga napięcie układu współczulnego, przejawiające się reakcją „walcz lub uciekaj”. Kiedy do niej dochodzi, oddech się spłyca i przesuwa do okolicy klatki piersiowej. Równocześnie wzrasta ryzyko pojawienia się obaw, niepokoju i negatywnych myśli, które same w sobie powodują stres.

Nieprawidłowe działanie przewodu pokarmowego może wpływać na życie rodzinne i zawodowe czyli akceptację samej siebie.       

Co powoduje IBS?

IBS powoduje zaburzenia czynnościowe mięśni i nerwów jelitowych oraz zmianę w przekazywaniu sygnałów nerwowych i biochemicznych  do i z mózgu (układ GALT) związanych z zaburzeniami składu mikroflory jelitowej  (dysbioza wywołana najczęściej w wyniku stosowania leków, przerostu bakteryjnego, stanami zapalnymi błony śluzowej jelita) ale i wzmożonej reakcji na stres.

Te dwa czynniki: stres i stan mikrobioty jelitowej są ze sobą ścisłe powiązane.     

Najczęstsze przyczyny dysbiozy jelitowej to: sposób odżywiania , stres, zaburzenia rytmu dobowego, niedobór ilościowy i jakościowy snu, niski poziom aktywności fizycznej, samotność, negatywne usposobienie , leki wykazujące negatywny wpływ na mikrobiotę jelitową (m.in. antybiotyki, sterydy, inhibitory pompy protonowej czyli lekki na zgagę, leki z grupy NLPZ, doustne preparaty żelaza, metformina).

Dysbioza jelitowa to zaburzenia składu ilościowego i jakościowego mikrobioty jelitowej, które może oddziaływać na pracę układu pokarmowego oraz funkcje bariery jelitowej. Ta z kolei może przyczyniać się do rozwoju zaburzeń metabolicznych, chorób autoagresywnych oraz zaburzeń w pracy układu nerwowego.   

Najczęstszą przyczyną zaburzeń w składzie ilościowym i jakościowym mikrobioty jelitowej u pacjentów z IBS jest: SIBO czyli zaburzenia w składzie mikrobioty (antybiotykoterapia, sterydoterapia)

SIBO (ang. small intestinal bacterial overgrowth) to zespól rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego. W jelicie cienkim nadmiernie rozrastają się bakterie charakterystyczne dla jelita grubego.

Co się wtedy dzieje?

Dochodzi do nasilenia procesów fermentacyjnych skutkujących nadprodukcją wodoru, metanu, dwutlenku węgla, krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, a nawet siarkowodoru.

Najczęściej występujące objawy SIBO to: zmiana rytmu wypróżnień, bóle brzucha, wzdęcia, gazy, uczucie pełności w jamie brzusznej, biegunki, mdłości, zaburzenia nastroju, depresja, ogólne osłabienie, niedobory pokarmowe (anemia)

SIBO może rozwinąć się u kobiety, która boryka się:

z zaburzeniami perystaltyki i motoryki jelit spowodowanych także przyczynami anatomicznymi, po zabiegach chirurgicznych w obrębie żołądka i jelit, z deficytami odporności, z dyzbiozą jelitową, po antybioterapii, po steryditerapi, po leczeniu lekami immunosupresyjnymi, po leczeniu inhibitorami pompy protonowej (IPP) popularnymi lekami na zgagę i nadkwasotę, z choroba uchyłkową jelit, żyjąca w przewlekłym napięciu, co w ogromnym stopniu obciąża układ immunologiczny i oddziałuje w sposób negatywny na jelitowy układ nerwowy.

Kobieta, która rozwinęła SIBO, oprócz zaburzeń żołądkowo – jelitowych może zmagać się z problemami skórnymi, depresją, wypadaniem włosów, pokrzywkami czy nawet drętwieniem rąk i nóg  

 Rozpoznanie

Rozpoznanie IBS opiera się o Kryteria Rzymskie IV z 2016 roku skalsyfikowane w kategorii C1 na podstawie objawów i wyglądu stolca.

W IBS mięśnie gładkie albo się kurczą i rozkurczają za szybko i zbyt intensywnie ( typ biegunkowy IBS-D) albo za wolno (typ zaparciowy IBS-C ) albo naprzemiennie (typ mieszany IBS-M).

Istnieje kilka kryteriów rozpoznania IBS. Zazwyczaj diagnozy dokonuje się na podstawie testów na nietolerancję laktozy i glutenu, a także badań jelit: gastroskopii i kolanoskopii. Chociaż niektórzy lekarze ustalają rozpoznanie bez przeprowadzenia badań, ważne jest wykluczenie nieswoistego zapalenia jelit, choroby Leśniowskiego – Crohna oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Kolanoskopia ma zasadnicze znaczenie u osób z niepokojącymi objawami, takimi jak gorączka, obecność krwi w stolcu czy mimowolna utrata wagi ciała. Te objawy nie wiążą się z IBS i przed rozpoczęciem leczenia powinno im się dokładniej przyjrzeć. Rozpoznanie IBS nie jest konieczne, aby wypróbować leczenie FODMAP. Jednak w przypadku obaw o nietolerancje glutenu badanie powinno się wykonać przed rozpoczęciem diety bezglutenowej, ponieważ nie będzie ono wiarygodne.

Diagnostyka

Celem właściwej diagnostyki warto na wstępie przeanalizować wyniki badan krwi:

morfologię krwi z rozmazem, CRP, OB oraz ferrytynę

Bardzo pomocne w postawieniu diagnozy będą także wyniki:

kalprotektyny, laktoferyny w kale, oznaczenie hormonów tarczycy, badanie serologiczne w kierunku celiakii, badanie na obecność pasożytów, test wodorowo – metanowy w kierunku SIBO, test tolerancji laktozy, USG jamy brzusznej.

Docelowo warto tez zrobić sobie test na nadwrażliwość pokarmową.

Jeśli chcesz zrobić testy na nadwrażliwość pokarmową to chętnie Tobie pomogę.

Powiem gdzie je wykonać , aby były wiarygodne.

Zapraszam do kontaktu.